TANZANIA KUELEKEA KUJITEGEMEA KIMAABARA: LENGO LA KUZALISHA ASILIMIA 65 YA DAWA IFIKAPO 2030

Ashrack Miraji Matukio Daima Habari 

2030Tanzania inalenga kuongeza uzalishaji wa ndani wa dawa kutoka chini ya asilimia 10 ya mahitaji ya kitaifa hadi kati ya asilimia 60 na 65 ifikapo mwaka 2030, huku lengo la muda mrefu likiwa kufikia asilimia 80 ifikapo mwaka 2050.

Mkakati wa serikali, ambao ni sehemu ya ajenda pana ya Rais Samia Suluhu Hassan ya viwanda na usalama wa afya, unalenga kupunguza utegemezi wa dawa, vifaa tiba na chanjo zinazoagizwa kutoka nje ya nchi.

“Huu ni uamuzi wa kimkakati wa serikali kuhakikisha Tanzania inajitegemea katika uzalishaji wa dawa, vifaa tiba na chanjo,” alisema Mchengerwa. “Baada ya zaidi ya miaka 60 ya uhuru, uhuru uliosalia kupiganiwa ni uhuru wa kuzalisha dawa zetu wenyewe.”

Kiini cha mpango huo ni uanzishwaji wa kituo kikubwa cha uzalishaji wa dawa katika eneo la Mloganzira, pembezoni mwa Jiji la Dar es Salaam, ambako serikali inaendelea kujenga eneo maalumu la viwanda pamoja na maabara ya kisasa ya utafiti na udhibiti wa ubora.

Mchengerwa alisema serikali imetenga takribani dola za Marekani milioni 10 kwa ajili ya ujenzi wa maabara ya kisasa itakayosaidia utafiti wa dawa, upimaji wa bidhaa na uzingatiaji wa viwango vya udhibiti. Maabara hiyo itahudumia wazalishaji wa sekta ya umma na binafsi.

“Hivi sasa Tanzania huzalisha chini ya asilimia 10 ya dawa zake. Kiwango hiki cha utegemezi kwa bidhaa kutoka nje ni hatari kwa usalama wa afya ya taifa, hususan wakati wa majanga ya kimataifa kama vile milipuko ya magonjwa,” aliongeza.

Kituo cha Mloganzira kimevutia wawekezaji wengi wa kimataifa, ambapo zaidi ya nchi 27 zimeonyesha nia ya kuwekeza, na wawekezaji zaidi ya 40 kutoka Ulaya, Asia, Falme za Kiarabu na Afrika tayari wameanza utekelezaji wa miradi yao, kwa mujibu wa wizara.

Ili kukabiliana na changamoto sugu za miundombinu na urasimu wa kikanuni, serikali imeanzisha dawati maalumu la kuwahudumia wawekezaji ndani ya Wizara ya Afya, linaloripoti moja kwa moja kwa waziri.

Pia, mfumo wa uratibu wa wizara mbalimbali umeanzishwa ili kutatua changamoto zinazohusiana na umeme, maji, gesi na vibali vya kisheria.

“Tunatambua kuwa wawekezaji wamekuwa wakikumbwa na ucheleweshaji unaosababishwa na taasisi mbalimbali,” alisema Mchengerwa. “Hali hiyo haitakuwepo tena. 

Haya ni maagizo ya Rais, yamejumuishwa katika Mpango wa Maendeleo wa Miaka Mitano na Dira ya Maendeleo 2050.

Sambamba na hilo, Tanzania inachukua hatua za kuingiza rasmi tiba asilia katika mfumo wa taifa wa huduma za afya.

Maafisa wanasema zaidi ya waganga wa jadi 70,000 tayari wamesajiliwa rasmi, na nchi inalenga kuingiza tiba asilia katika mfumo rasmi wa afya ifikapo mwaka 2050, kwa kuzingatia miongozo ya Shirika la Afya Duniani (WHO).

Mabadiliko haya ya sera yanatarajiwa kuokoa fedha nyingi za kigeni kwa kupunguza uagizaji wa dawa, vifaa tiba na chanjo, ingawa thamani kamili ya kifedha bado haijabainishwa.

Katika wiki za karibuni, Mchengerwa ameongeza juhudi za kushirikiana na wadau wa kimataifa. Hivi karibuni aliwahimiza wawekezaji wa dawa kutoka China kupanua shughuli zao za uzalishaji nchini Tanzania, akitaja soko linalokua, miundombinu inayoboreshwa na dhamira thabiti ya kisiasa katika kuendeleza viwanda vya afya.

Mnamo Desemba, waziri huyo pia alizindua viwanda vipya vya uzalishaji wa dawa na kusaini mikataba ya ushirikiano na washirika wa kimataifa, hatua inayothibitisha dhamira ya serikali ya kuifanya Tanzania kuwa kitovu cha kikanda cha uzalishaji wa dawa na chanjo.

Maafisa wa serikali wanasema mkakati huu haulengi tu kuimarisha usalama wa afya ya taifa, bali pia kuunda ajira, kuhamisha teknolojia na kuimarisha msingi wa viwanda nchini.

“Hili si suala la dawa pekee,” alisema Mchengerwa. “Ni kuhusu kulinda maisha ya Watanzania na kulinda uhuru na mamlaka ya taifa letu.”